تزکیه و احسان

بازدیدها: 3402

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ

نحمدک اللهم اَن و فقتنا سواء السبیل فانت نعم المولی و نعم النصیر و نصلی و نسلم علی حبیبک المبعوث رحمت العلمین و علی آله و اصحابه الذین زکوا انفسهم فافلحوا و نصحوا اخوانهم فنفعوا اللهم و فقنا لهدیهم و الحقنا بهم آمین

اما بعد خداوند متعال به نزول وحی و ارسال رُسل و اعطاء عقل و اضافۀ طریقه تحقیق امت اسلامی را از وقوع در دیجور فساد و مهلکۀ انحراف راه نجات را میسر گردانید. بپاس این نعمت الهی مجمع دعوت و ارشاد جهت فلاح و رستگاری عبادالله و امت رسوالله تحقیقات پیرامون تزکیه و احسان از کتب معتبرۀ دینی و اسلامی جمع آوری نموده خدمت خواننده گان و علاقه مندان هدایت و تقوی تقدیم می نماید!

تا الیه یصعد الکلم الطیب                     صاعداً مِنا الی حیث علمه

«تزکیه و احسان»

تزکیه در لغت عبارت از تطهیر و انماء و در اصطلاح اهل شرع عبارت از تطهیر و پاک کردن عقیده از شرک و ضلال و تهذیب اخلاق و تطهیر سرائر از صفات ذمیمه و رذائل و به عبارت دیگر تطهیر نفس از ذنوب بفعل طاعت بمجانبت از هوای و معصیت چنانچه امام فخرالدین رازی(رح) در تفسیر کبیر پیرامون آیۀ مبارکه «قد افلح من ذکها» می فرماید: انه قد ادرک مطلوبه من ذکی نفسه بان طهر من الذنوب بفعل الطاعة و مجانبة المعصیة.

در تحقیات بعدی حقیقت اخلاق کریمه و اخلاق ذمیمه و طریق حصول اخلاق کریمه و حسنه و معرفت اسباب اخلاق رذیله و معالجه آن خدمت تقدیم خواهد شد انشأالله.

احسان در قرآن کریم برای دو معنی استعمال شده است – اول عبارت از تفضل و نیکی کردن برای کسی چنانچه در آیه مبارکه «و باالوالدین احسانا» به معنی تفضل و نیکی کردن آمده است و معنی دوم: احسان عبارت از نیکو کردن عبادت و صدق توجه بسوی خداوند (ج) و تحصیل مرتبۀ اخلاص است: احسان باعتبار معنی دوم یکی از ارکان سه گانه دین مبین اسلام می باشد که حضرت نبی کریم صلی الله علیه و سلم به مجموع ایمان و اسلام و احسان اطلاق دین نموده است و ایراد فرمودند هذا جبرئیل اتاکم یعلمکم دینکم!

احسان که واقع در حدیث حضرت رسول الله صلی الله علیه و سلم شده است با اشاره جناب رسول الله صلی الله علیه و سلم منقسم به دو قسم است: 1- حال 2- علم غلبه مشاهده قلبی و استقراق در بحر تجلیات و انوار الهی که مشار الیه بقوله علیه السلام آن تعبد الله کانک تراهُ است حال و صفت قائمه گفته می شود – و استحضار و اندیشه که حق سبحانه بر اعمال… او مطلع می باشد و مشار الیه بقوله علیه السلام «فان لم تکن تراه فانه یراک» است علم گفته می شود چنانچه در فیض الباری علی صحیح البخاری بنقل از محدث بزرگ عالم اسلام ابن حجر عسفلانی مبین است: قال الحافظ رحمت الله تعالی علیه: و اشار رسول الله صلی الله علیه و سلم فی الجواب الی حالتین ارفعهما ان یغلب علیه مشهادة الحق بقلبه حتی کانۀ یراه بعینه و هو قوله «کانک تراه» والثانیه ان یستحصر ان الحق مطلع  علیه یری کل ما یعمل و هو قوله «فانه یراک» و المعنی ان الحالة الاولی ان فاتت عنک فلاتفت عنک الثانیه فهاتان حالتان مطلوبتان و ان کانت الاولی ار فع من الثانیه فان الاولی حال یدل علی کمال الا ستغراق. فیض الباری کتاب الایمان ج 1 ص 149

حامد پنام مروی

خوشحالم از اینکه پیام الهی و مقالات اسلامی را برای شما عزیزان میرسانم.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

رفتن به نوار ابزار