حقوق دوستی و برادری

بازدید: 1733

Rate this post

حقوق دوستی و برادری

بدان که عقد برادری و پیمان دوستی در میان دو شخص، همچون عقد نکاح است میان زوجین، به این معنی همان طوری که عقد نکاح حقوقی را افتصا می کند که انجام دادن و فراهم نمودن آنها واجب می باشد تا نکاح منعقد شود و همزیستی استوار گردد، رابطه ای برادری و رعایت حقوق طرفین عقد دوستی و برادری نیز، همچنین می باشد. لذا حقوق در مال، نفس، حیثیت، زبان و قلب، به وسیله ای عفو و دعا و اخلاص و وفا به عهد و ترک رنج و زحمت بر طرفین عقد برادری، واجب می گردد.

توضیح و حکمت هر یک از آنها:

  • حق اول: به یکدیگر کمک مالی کنند و در غم و شادی همدیگر شریک باشند و در حال و آینده از هر گونه تبعیض و منفعت طلبی شخصی پرهیز کنند و کمال مساوات را مراعات نمایند.

باید دانست کمک مالی دوستانه و برادرانه سه مرتبه دارد:

مرتبه اول: که پایین ترین آنها می باشد، آن است که تو دوست و برادر خود را در مقام بنده و خدمتگزار خود بداری، به گونه ای که از مال اضافی خود نیاز های او را بر طرف نمایی و هر گونه خواسته او را بر آورده سازی.

مرتبه دوم: آن است که او را به مانند نفس خود بدانی و به مشارکت او در مال خود راضی باشی، زیرا که اُخوّت و برادری ایجاب می کند که طرفین در هر چیزی شریک و مساوی باشند.

مرتبه سوم: این مرتبه که بالاترین مرتبه ی دوستی و برادری می باشد، آن است که او را بر نفس خود ترجیح دهی و نیاز های او را بر نیاز های خود مقدم داری این نهایت ایثار مال و جان کسانی است که در میان خود عقد دوستی و پیمان برادری را می بندند، پس هر گاه عقد دوستی فاقد یکی از این سه مرتبه باشد، بدان که حتماً عقد برادری هنوز در باطن طرفین منعقد نشده است و آنچه میان آنان می گذرد، فقط یک معاشرت و آشنایی عادی است، به طوری که از نظر عقل و دین اعتباری ندارد.

در روایات آمده است: رسول خدا صلی الله علیه وسلم فرموده اند: «وقتی که دو نفر دوستی و برادری یکدیگر را پذیرفتند، به طور قطع محبوب ترین آن دو نزد خداوند آن است که در حق دوست و رفیق خود با مداراتر و استوار تر باشد».

  • حق دوم: کمک شخصی و یاری مستقیم است، به این صورت که دوست پیش از درخواست دوست خود اقدام به بر آورده ساختن نیاز های او نماید و رفع آنها را بر نیاز های خصوصی خویش مقدم بدارد.
  • حق سوم: خود داری از بیان مسایلی است که دوست آنها را نمی پسندد و این خود داری نیز انواعی دارد: 1- خود داری از بیان عیب های دوست در پشت سر و یا در حضور او؛ 2- خود داری از رد سخن او و پرهیز از منازعه و مناقشه ای بی جا؛ 3- خود داری از تجسس و پرسیدن در باره مسایل شخصی و خصوصی او؛ 4- خود داری از فاش نمودن راز هایی که در پیش او بیان کرده است و امور دیگران از این قبیل.

از انس رضی الله عنه روایت شده که گفته است: «رسول خدا صلی الله علیه وسلم هیچ گاه سخنی را در پیش روی کسی نمی گفت که آن شخص آن سخن را زشت و ناپسند بدارد». بنا بر این سکوت و خود داری از بیان معایب دیگران، لازم است مگر در جایی که امر به معروف و نهی از منکر، گفتن آن را واجب گرداند و برای سکوت در برابر آن هیچ رخصت دینی وجود نداشته باشد.

  • حق چهارم: حق دوست بر دوست خود آن است که آنچه از ستایش و تمجیدی که دوستش بدان شاد می شود، بدون مبالغه و خارج شدن از حق، برایش بیان نماید،  پیامبر اکرم صلی الله علیه وسلم فرموده است: «وقتی که یکی از شما رفیق و برادر خود را دوست دارد، پس باید او را (به آنچه که موجب ازدیاد محبت می گردد) آگاه سازد».
  • حق پنجم: پنجمین حق دوست بر دوست وفا و اخلاص است، وفا یعنی ثابت ماندن بر دوستی و ادامه دادن به آن تا به هنگام مرگ و بعد از فوت او باز آن را فرزندان و دوستانش پیوسته بر جا داشتن و بر آن ثابت ماندن.

روایت شده پیر زنی نزد رسول خدا صلی الله علیه وسلم آمد و حضرت بسیار احترام او را گرفت، علت آن را از رسول خدا صلی الله علیه وسلم پرسیدند، در جواب فرمود: «او در ایام خدیجه نزد ما می آمد و به حقیقت خوبی و وفا به عهد از ایمان است.

  • حق ششم: ششمین حق دوست بر دوست سبک گرفتن و ترک رنج انداختن اوست، به این معنی که دوست و برادر خود را بر چیزی که بر او گران آید، وادار نسازد، بدیهی است که سبک گرفتن و ترک به رنج انداختن، هنگامی جامه ای عمل به خود می پوشد که شخص خود را کمتر از دوست خود به حساب آرد و او را نیک و خود را بد پندارد و نسبت به او فروتن و متواضع باشد. و من الله التوفیق.

حامد پنام مروی

خوشحالم از اینکه پیام الهی و مقالات اسلامی را برای دیگران میرسانم. فارق التحصیل از رشته ادبیات دری هستم، با بیش ازیک دهه سابقه کاری با کامپیوتر (گرافیک، آفیس، سایت، و...).

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *